Bugün akşam saatlerine Alaplı'yı anlatan bir yazı bırakalım.

ALAPLI'YI ANLATMAK KOLAY MI? ...

ALAPLI; doğanın, beşeri kültürün, tarihin, tüm ihtişamı ile yaşandığı bir kenttir.

Karaelmas diyarı Zonguldak’ın İstanbul ve Ankara’ya açılan kapısıdır aynı zamanda.

Kdz. Ereğli ile Akçakoca İlçeleri arasında âdeta gerdanlık köprü gibi duran, denizlerin mavi sonsuzluğundan bin 670 metre yüksek rakımlı yemyeşil yaylaların, anıt ağaçların zirvelerine götüren, Bizanslılardan, Ceneviz uygarlığına, Roma’lılardan, Selçuklu’ya, Mariyanlılardan, Osmanlı’ya kadar nice medeniyetin, kültürün, 3 bin yıllık tarihiyle, masallarda anlatılan sonsuz hazinlerin gerçek yaşamdaki iz düşümü ve Batı Karadeniz’in incisidir bu kent...

***

TARİHİ AĞAÇ…

(4116 YAŞINDA DÜNYANIN EN YAŞLI PORSUK AĞACI GÜMELİ TABİAT ANITI)

Temiz havanın başınızı döndüreceği Gümeli Bölüklü ve Bacaklı yaylalarının eteklerinde yer alan anıt ağaçlar, mükemmel coğrafyası ile karşılar bizleri.

Her dem, yeni bir rüzgar eser anıt ağacın dallarına..

İşte Dünyanın en yaşlı 5 ağacından biri, ülkemizin en yaşlı porsuk ağacı.

Muhteşem doğanın yarattığı eşsiz bir hazine olan eski çağlardan bu yana ayakta kalmayı başaran, içinize çektiğiniz havasıyla ömrünüze ömür katan bu yıl 4 Bin 116 yaşına giren Alaplı İlçesine bağlı tek belde olan Gümeli’de yer alan anıt ağaçlar ve tabiat anıtı…

Araçlarla gidebileceğiniz dağ yolunun sona ermesinin ardından yeşilin ve bitki türlerinin her tonunu bünyesinde barındıran ağaçlar arasından akan şelalelerin şırıltılarının kuş seslerine karıştığı ormandaki patika yolda keçilerle, koyunların eşliğinde yürüyerek Türkiye’nin en yaşlı porsuk ağaçlarına ulaşılabilirsiniz.

***

ALAPLI ŞEHİR MERKEZİ

Dağ eteklerinde kurulmuş yem yeşil bir vadi olan Alaplı’da şehir merkezi birbirine bitişik binalardan oluşmaktadır. Azda olsa Rumlardan kalan işyerleri dikkat çekmektedir. Değişim bazı mahallelerini karakterine tesir eder, ama özünü hep korur.

Alaplı, değişimi hep yaşar. Zonguldak’ın giriş merkezi olması sebebiyle önemli bir yerleşim birimi olmuştur hep. Bir balıkçı kasabası olan Alaplı’da eskiden kalma bir fotoğraf geçmişse elinize, onu yad eder gibi olursunuz.

***

GÜMELİ YAYLALARI…

Zonguldak’ın en yüksek tepesi olan Bin 637 metre yükseklikteki Bacaklı Yayla Tepesi ve dağın eteğindeki Bölüklü Yaylası, doğal güzellikleriyle büyüler herkesi.

Alaplı Çayının şırıl sırıl coşkun akan kaynak sularına ev sahipliği yapan Bölüklü’den, Bacaklı yaylasına doğanın içinde güzel bir yolculuk bekler sizleri.

Gümeli beldesinde bulunan yaylalar ve yayla evleri, yeşilin her tonunun görülebildiği, rüzgarın sesine sinmiş kuşların bestelediği cıvıltılar ve sık ormanlar arasında foto safari ve yayla turizmi için doğaseverlere kucağını açmış bekliyor.

***

TARİHİ KADINLAR PAZARI

Kırsal alanda çiftçilik yapan Alaplılı kadınların kendi elleriyle, tamamıyla doğal olarak yetiştirdiği sebze-meyve ve süt ürünleri tarihi kadınlar pazarında 250 yıldır halka sunuluyor.

1800’lü yıllardan bugüne süren gelenek, Alaplı’da emeği ile çalışan kadınlar tarafından taze yeşillikleri satarak sürmektedir. Kadınların bir araya gelip, alışveriş ettikleri bir mekan olan Kadınlar pazarı zaman içinde gelişerek modernleştirilerek, bugünkü halini almıştır.

***

ALAPLI MERKEZ CAMİİ

Alaplı’da hep sonsuz bir birlik ve kardeşlik çağrısıdır camiler. İlçenin en eski tarihi camii 1812 yılında yapılırken aynı zaman da Alaplı’nın en eski binası. 200 yıllık Alaplı merkez camii bir kez daha yankılanır kulaklarda geçmişin yüzyıl öncesinin sesi.

***

YENİ KÖY ŞELALE

Tarih, doğa, hayat ve coşku… Ziyaretçilerine özgürlüğünü haykıran, Uçsuz bucaksız ormanların koynundan, Dört mevsimin renkleri şiir olur yağmurla akar şelale…

Su hayattır, şelalelerde çağlayan hayatın coşkusudur Alaplı’da…

Pınarlarından hayat içilir. Sular tüm güzellikleri ile akar Alaplı’da…

Denize ve dağlara serpilmiş inci tanesi gibi güzellik. Hayatın şarkısını söyler gibi süzülür, dereler denize. Yeni Köy Şelalesi keşfedilmeyi bekliyor. Aynı şekilde Gümeli şelaleleri de…

***

YENİ KÖY KALE KALINTILARI

Alaplı’daki önemli duraklardan birisi de Boğusardadır. Yeniköy’de bulunan doğa harikası olan bu yer, Alaplı’da ilk yerleşimin kurulduğu bölgelerden olduğu bilinir. Bugünlerde doğa ve av mekanı olan Yeniköy, cennetten bir köşedir… Halk arasında Fatma Kalesi olarak bilinen bu yerde halen sırrı çözülemeyen mağaralar vardır. Doğanın içinde keşfedilmeyi bekleyen saklı cennettir burası adeta…

***

KONAK EVLER

Tarihi Alaplı evlerinden oluşan konaklarda, çevreye Selçuklular ve Osmanlıların sonrası ışık tutmaktadır. Bir nevi konaklar, insanın ve mekanın yolculuğunu anlatır. Türkülere, filmlere ev sahipliği yapmış, derin bir kültürün ürünü, Alaplı’nın bir başka taşınmaz kültür mirası olarak dikkat çeken konaklar, geleneksel dokunun yaşatıldığı, yöresel mimarinin en güzel örneğini sunar bizlere…

***

DEĞİRMENCİLİK

Orman içine gizlenmiş bir köy, tarih kokan duvarları ile babadan oğula geçen bu meslek onların geçim kaynağıdır. İlçenin diğer tarihi eserlerinden çok ama çok farklı.

Ürettikleri tamamıyla el becerisi ve insan gücüne dayanır. Parmakla gösterilecek bu meslekte 70 yılını devirmiş ustalar. Günümüzde unutulmaya yüz tutmuş bir geleneği yani su değirmeni ile çalışan çarkları elinde mısır ve buğdayı ile gelen çiftçilerin ekmeği aşı olur. Bu değirmenler unutulmuş meslekler arasında tarihe âdeta meydan okur.

Alaplı’nın en eski değirmeni İsafakıhlı Değirmeni, Cumhuriyet öncesi dönemden öncesine ait.

***

ÇEKMEN BEZİ

Birçok eski kültüre ve çok sayıda esere ev sahipliği yapıyor.

Çekmen bezi yine hünerli kadınlarımızın ellerinde hayat bulur. Günümüze kadar önemini koruyan Alaplı kültürünün vazgeçilmez unsurlarından biridir Çekmen bezi. Alaplılı kadınlar tarafından ilmik ilmik işlenirken, özellikle köylerde yeniden yaşam bulan güzellikler arasına girer.

***

ALAPLI GÜREŞLERİ

Tarihi Kırkpınar güreşlerinin ardından ikinci Kırkpınar olarak adlandırılan Alaplı güreşleri 30 yılı aşkın bir süredir yapılıyor. Bir dönem altın kemerin de verildiği güreşlere yöre halkı ve vatandaşlar büyük rağbet gösteriyor.

FINDIK YÜREKTE ÇARPAN UMUTTUR...

Fındık, Alaplı ekonomisinin bel kemiklerinden biri, asırlardır bu bereketli topraklardan çıkar. Her yıl Ağustos ayında Alaplılı fındık üreticisinin yüreğinde çarpan umuttur. Ekmek parası mı dersin, emek mi? Fındığı avuçlarına alınca anlarsın güzelliğini. Dünyanın dört bir yanına fındık yüklü tırlar kalkar Alaplı’dan…

***

ARICILIK

Alaplı, kestane ve acı balın önemli adresidir. Tabiattaki gizemli şifanın doğadaki özü bu arıların ürettiği balda gizlidir.

***

OSB VE SANAYİLER

Alaplı ekonomisinin lokomotif gücü olmaya aday sanayilerimiz, tekstilde, boru profilde, pudrolize kömür sanayisinde…

Alaplı Organize Sanayi Bölgesinin de birkaç yıl içinde faaliyete girmesi ile Alaplı’nın işte bu gücü ve asırlardır yaptığı ticaret birikimi ile üretimin gelişmesi, istihdam ve yatırım; bölgesel kalkınma adına büyük hamleler içindedir. Bu sebeple Alaplı, üreten ve gelişen bir şehir olma yolunda emin adımlarla ilerlemektedir. Stratejik konumu limanlara, havalimanlarına yakınlığı ile tüm yolların kesiştiği noktadadır.

Vizyonu geniş ve ekonomisi güçlü bir Alaplı’ya yeni değerler katacaktır.

***

KÖFTECİLİK VE BALIĞIN LEZZETİ

Lezzeti, tadı dillere destandır Alaplı köftesinin. Yüzlerce kilometre uzaktan gelir, köfte yemek için vatandaşlar. Alaplı çayı ve deniz kıyısında balığın ve köftenin tadına bakabilirsiniz.

***

AHŞAP YATÇILIK

Alaplı’dan Osmanlı Saraylarına taşınan odunlar, keresteler. Ahşap yatçılığın tek adresi.

Alaplı’yı ortadan ikiye bölen Alaplı çayının denize aktığı yerde, sahiller bir zamanlar ahşap yatlarla, teknelerin adresiydi.

Alaplı ahşap yat ve tekeinin Anavatanıdır.

***

ALAPLI’DA BALIKÇILIK

Alaplı iskelesi ve limanı sessizliğini motor sesine kurban eder. Karadeniz’e teknelerle açılan balıkçılar, yeşilin her tonu etrafında dümenini kırarak, mavinin sonsuzluğuna uzanıp, yosun ve midye kokusuyla, balıklarla asırlardır iskeleye geri dönmektedir. Alaplı için vazgeçilmezlik bir tutku ve sabır mesleğidir balıkçılık.

***

Alaplı’da daha gezmeniz nice gereken yerler, solumanız gereken nice orman havaları, tatmanız gereken nice lezzet var. Tarih ve doğa ile içiçe olan bu kent anlatılmakla bitmez.

YASİN ÖREN

2023...

Editör: Yasin Ören